فصل اول

مشخصات کلی، برنامه و سرفصل دروس دوره کارشناسی

ارشد (ناپیوسته) رشته ایمنی شناسی پزشکی


مقدمه:

بخاطر پیشرفت‌های زیاد در چند دهه اخیر در زمینه ایمنی‌شناسی (Immunology) و انبوه دانش اطلاعات نظری و عملی که در این رشته علمی فراهم گردیده است، علم ایمنی شناسی بعنوان یک رشته علمی مجزا و مستقل از سایر علوم پایه شناخته شده است و در اکثر دانشگاههای معتبر دنیا دوره‌های آموزشی که منتهی به دانشنامه‌های علمی در سطح کارشناسی ارشد و بالاتر می‌شود دایر گردیده است در ایران نیز به منظور تأمین نیروی انسانی عالم و متعهد در رشته ایمنی شناسی و انجام خدمات تشخیص آزمایشگاهی بیماریها و دستیابی به راههای تحقیق و تتبع در این علم و نیل به خودکفائی علمی، دور کارشناسی ارشد ایمنی‌شناسی در دانشگاههای واجد شرایط دایر می‌گردد.

1- تعریف و هدف:

این دوره یکی از دوره‌های آموزشی علوم پایه در گروه پزشکی در مقطع کارشناسی ارشد است و هدف آن تربیت افراد در سطح کارشناسی ارشد (فوق لیسانس) برای انتقال و آموزش اطلاعات و معلومات ایمنی شناسی عملی به دیگران با استفاده از روشهای گفتاری و آزمایشگاهی و کسب توانائی در تفسیر و تعریف دقیق از پدیده‌ها و واکنشهای ایمنونولوژی است. همچنین در این برنامه دانشجویان در زمینه تکنیکهای مختلف ایمونولوژی که در تشخیص بیماریها بکار می‌رود آموزش کافی می‌بینند تا بتوانند در تشخیص آزمایشگاهی بیماریها در مراکز پزشکی، آموزشی و پژوهشی خدمت نمایند و با روش‌های نظری و عملی تحقیق آشنا می‌گردند تا بتوانند با استفاده از دانش خود در اجرای پروژه‌های تحقیقاتی همکاری نمایند.

2- طول دوره:

طول متوسط دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته ایمنی شناسی 2 سال است و دانشجویان بایستی موضوع تحقیقات مربوط به پایان نامه تحصیلی خود را حداکثر تا پایان سال اول تحصیلی مشخص نمایند. با مقررات و آئین نامه های آموزشی دوره های کارشناسی ارشد ناپیوسته برای این دوره نیز اجرا می‌گردد.

واحدهای درسی:

تعداد واحدهای این دوره 32 واحد می‌باشد و در صورت لزوم دانشجو علاوه بر این واحدها، باید برحسب نیاز با نظر اساتید گروه در چهارچوب مصوب شورایعالی برنامه‌ریزی، مقدمتاً برخی یا تمام واحدهای دروس کمبود یا جبرانی مندرج در این برنامه را بگذراند.

دروس الزامی 23 واحد

دروس اختیاری 2 واحد

ب: پایان نامه 7 واحد

4- پذیرش دانشجو:

کسانی می‌توانند در این دوره شرکت و پس از قبولی این دوره را بگذرانند که دارای دانشنامه کارشناسی در رشته‌های بیولوژی (گرایش جانوری، بیولوژی سلولی، مولکولی و یا ژنتیک) باکتری شناسی، ایمنی شناسی، میکروبیولوژی، علوم آزمایشگاهی، فیزیولوژی و بیوشیمی از یکی از دانشگاههای ایران و یا یکی از دانشگاههای معتبر خارجی باشند.

مواد امتحانی آزمون ورودی و ضرائب آنها عبارتند از:

زبان خارجی            20 درصد

ایمونولوژی              20 درصد

بیوشیمی                   20 درصد

میکروبشناسی             20 درصد

بیولوژی سلولی ملکولی 20 درصد

5- ظرفیت پذیرش:

تعداد دانشجو برای هر دور متناسب با امکانات آموزشی و پژوهشکده دانشکده مربوطه می‌باشد.

6- نقش و توانایی:

دانشجویانی که این دوره کارشناسی ارشد را با موفقیت به پایان می‌رسانند در آزمایشگاههای مراکز درمانی و بهداشتی در امر تشخیص آزمایشگاهی بیماریهای عفونی و غیرعفونی خدمت خواهند بود می‌توانند پروژه‌های تحقیقاتی را به اجراء بگذرانند، علاوه بر آن فارغ‌التحصیلان کارشناسی ارشد ایمنی شناسی می‌توانند درصورت داشتن صلاحیتهای لازم آموزش عملی (آزمایشگاهی) ایمنی‌شناسی را در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی دیگر عهده دار شوند.

7- ضرورت و اهمیت:

الف – نیاز جامعه به نیروی انسانی آموزش دیده در زمینه ایمنی‌شناسی تا بتوانند تشخیص آزمایشگاهی بیماریها را تا آنجا که مربوط به سنجش و ارزیابی متغیرهای سلولی و ملکولی سیستم ایمنی بدن می‌گردد با دقت لازم و استاندارد مطلوب عهده دار شوند.

ب – نیاز جامعه در پزشکی جامعه نگر به افراد با تحصیلات عالی در رشته ایمنی شناسی برای مسائل مربوط به پیشگیری از بیماریها با واکسیناسیون، ارزیابی واکسیناسیون و مصونیت، تحقیق در کارآئی واکسن‌های جدید، تولید و ساخت واکسن‌ها، آنتی‌ژن‌ها، آنتی‌سرمها، آنتی‌بادیهای منوکلونال و سایر فرآورده‌های ایمونولوژیک.

ج – انجام خدمات پژوهشی در مراکز دانشگاهها و مؤسسات و مراکز تحقیقاتی و آموزش ایمونولوژی عملی (آزمایشگاهی) به دانشجویان در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی در صورت داشتن شرایط لازم.


 

 

فصل دوم

برنامه دروس کارشناسی ارشد (ناپیوسته)

رشته ایمنی شناسی پزشکی


الف – دروس کمبود یا جبرانی

 

کد درس

نام درس

تعداد واحد

ساعت

پیش نیاز

نظری

عملی

جمع

01

آمار حیاتی

2

34

-

34

 

02

میکروب شناسی

2

34

-

34

 

03

آسیب شناسی

2

34

-

34

 

 

جمع

6

102

 

102

 

 

تبصره:

دانشجو می‌بایست 2 واحد از دروس فوق را انتخاب نموده و بگذراند.


پ – دروس الزامی

کد درس

نام درس

تعداد واحد

ساعت

پیش نیاز

نظری

عملی

جمع

06

ایمونولوژی 1

2

34

-

34

07

07

بیوشیمی

2

34

-

34

 

08

بیولوژی سلولی – مولکولی

2

34

-

34

 

09

کامپیوتر

1

-

34

34

 

10

حیوانات آزمایشگاهی و نگهداری آنها

1

-

34

34

 

11

ایمونولوژی 2

2

34

-

34

06

12

ایمونوهماتولوژی و بانک خون

2

17

34

51

06

13

ایمونوهماتولوژی بیماریهای عفونی

1

17

-

17

11 و 06

14

ایمونوشیمی

1

17

-

17

07 و 06

15

روش های آزمایشگاهی در ایمنی شناسی

3

17

68

85

07 و 06

16

روش تحقیق

2

17

34

51

11 و 06

17

آلرژی و ایمونوپاتولوژی

2

34

-

34

06

18

کارورزی

1

-

34

34

 

19

سمینار

1

17

-

17

 

20

پایان نامه

7

-

-

-

 

 

جمع

30

272

238

510